การเมืองสหรัฐอเมริกา มีลักษณะเด่นคือการขับเคี่ยวกันของ 2 พรรคใหญ่  คือ พรรคเดโมแครต  และ พรรครีพับลิกัน  ซึ่งทั้งคู่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน  และมีอิทธิพลต่อการเมืองสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง  แต่ทำไมสหรัฐฯ ถึงมีระบบสองพรรค?  วันนี้เรามาหาคำตอบกัน

ต้นกำเนิดแห่งสองพรรค
ย้อนกลับไปในช่วงปลายศตวรรษที่ 18  ในยุคของประธานาธิบดีจอร์จ วอชิงตัน  กลุ่มการเมืองแรกเริ่มของสหรัฐฯ  เกิดขึ้นจากความเห็นต่างเกี่ยวกับบทบาทของรัฐบาลกลาง  นำไปสู่การแบ่งเป็น 2 ฝ่าย คือ
-กลุ่มเฟเดอรัลลิสต์: นำโดยอเล็กซานเดอร์ แฮมิลตัน ต้องการรัฐบาลกลางที่เข้มแข็ง
-กลุ่มแอนตี้-เฟเดอรัลลิสต์: นำโดยโธมัส เจฟเฟอร์สัน ต้องการจำกัดอำนาจรัฐบาลกลาง ต่อมาพัฒนาเป็นพรรคเดโมแครต-รีพับลิกัน

หลังจากนั้น  พรรคเดโมแครต-รีพับลิกัน  ได้แตกออกเป็น  พรรคเดโมแครต  ในปี 1828  และต่อมา  พรรครีพับลิกัน  ถือกำเนิดขึ้นในปี 1854  โดยมีจุดยืนต่อต้านการขยายตัวของระบบทาส  นับแต่นั้นมา  ทั้งสองพรรคก็ผลัดกันขึ้นมามีอำนาจ  และครองอำนาจทางการเมืองสหรัฐฯ มาจนถึงปัจจุบัน

เดโมแครต vs. รีพับลิกัน
พรรคเดโมแครต:  มีสีประจำพรรคคือสีน้ำเงิน  สัญลักษณ์คือลา  มีฐานเสียงหลักเป็นผู้หญิง  คนผิวสี  ชาวเอเชีย  ชาวละติน  และกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ  โดยมีนโยบายหลักๆ  คือ
-สนับสนุนความเท่าเทียมทางสังคม สิทธิในการทำแท้ง การแต่งงานของคนเพศเดียวกัน และการช่วยเหลือผู้อพยพ
-เน้นนโยบายช่วยเหลือประชาชน เช่น การเพิ่มค่าแรงขั้นต่ำ การเก็บภาษีคนรวย และการรักษาสิ่งแวดล้อม
-ในด้านต่างประเทศ มุ่งเน้นการสร้างพันธมิตร และร่วมมือกับนานาประเทศ

พรรครีพับลิกัน:  มีสีประจำพรรคคือสีแดง  สัญลักษณ์คือช้าง  มีฐานเสียงหลักเป็นคนผิวขาว  ชนชั้นกลางในเขตชนบท  และกลุ่มอนุรักษ์นิยม  โดยมีนโยบายหลักๆ  คือ
-ยึดมั่นในค่านิยมดั้งเดิม ต่อต้านการทำแท้ง การแต่งงานของคนเพศเดียวกัน และการเข้าเมืองของผู้อพยพ
-สนับสนุนระบบทุนนิยมเสรี ลดบทบาทรัฐบาล และการเก็บภาษีในอัตราต่ำ
-ในด้านต่างประเทศ เน้นการดำเนินนโยบายแบบเดี่ยว และการใช้กำลังทหาร

ทำไมถึงมีแค่ 2 พรรค?
ระบบเลือกตั้งแบบ "ผู้ชนะได้ทั้งหมด" (Winner-take-all)  ของสหรัฐฯ  เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้มีเพียง 2 พรรคใหญ่  โดยพรรคที่ชนะในแต่ละรัฐจะได้คะแนนเสียงทั้งหมดของคณะผู้เลือกตั้ง (Electoral College)  ในรัฐนั้น  ทำให้พรรคเล็กๆ  มีโอกาสชนะน้อยมาก

นอกจากนี้  ระบบสองพรรคยังส่งผลต่อทัศนคติของนักการเมือง  และประชาชน  ที่มักเลือกที่จะสนับสนุนพรรคใหญ่  เพื่อป้องกันไม่ให้พรรคฝ่ายตรงข้ามได้รับชัยชนะ

แม้จะมีข้อวิพากษ์วิจารณ์ว่าระบบสองพรรค  ทำให้เกิดการแบ่งขั้วทางการเมือง  และจำกัดทางเลือกของประชาชน  แต่ระบบนี้ก็ยังคงเป็นรากฐานสำคัญของการเมืองสหรัฐฯ  มาจนถึงทุกวันนี้

Cr.Reuters